ABD Başkanı Donald Trump, NATO Zirvesi’ne katılmak üzere Air Force One ile Ankara’ya geldi. Etimesgut’ta yenilenen Ankara Havalimanı’nda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından resmi törenle karşılanan Trump, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde Erdoğan ile önce baş başa, ardından heyetler arası görüşmeler gerçekleştirdi.
Görüşmelerin ardından basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Trump, Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemleri almasının ardından uygulanan CAATSA (Amerika’nın Düşmanlarına Yaptırımlar Yoluyla Karşı Koyma Yasası) yaptırımlarına ilişkin, “Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bu konuyla ilgili zaman harcamasını istemiyorum, çünkü Marco Rubio ile yakın çalışıyoruz ve yaptırımları kaldıracağız. Artık bunu yapmanın zamanı geldi,” ifadelerini kullandı.
Trump, Türkiye’nin satın aldığı Kaan Milli Muharip Uçağı’nda kullanılacak motorların teslimatıyla ilgili soruya ise, “Türkiye en iyi uçaklardan birini aldı. ABD’den uçak alındığında, motorları yenilemek ve bakımlarını sürdürmek bizim sorumluluğumuzda,” dedi. Ayrıca, Türkiye’nin ABD için çok önemli bir müttefik olduğunu vurgulayan Trump, “Şu anda iki ülke ilişkilerinin geçmişten daha iyi olduğunu söyleyebilirim,” diye konuştu. Erdoğan için ise, “Tüm dünyada saygı gören bir lidersiniz,” mesajını verdi.
İran’la ilgili bir soruya Trump, “Türkiye başka bir pozisyonda olabilirdi. İran’ı iyi tanıyorlar ve sorunların farkındalar. Ayrıca, diğer bazı ülkelerle birlikte önemli bir katkı sağladılar. Türkiye savaşa girebilirdi, bazıları İsrail ile ilgili bu ihtimalden bahsediyordu. Ancak böyle bir adım atmadılar. Belki de benim sayemde atmadılar,” değerlendirmesini yaptı.
Erdoğan’ın F-35 programına ilişkin olumlu beklentilerini hatırlatan Trump, “Bu, gerçekten iki ülkenin de yararına,” dedi.
NATO Zirvesi’nin Türkiye’de yapılmasının kendisi için belirleyici olduğunu ifade eden Trump, “Açıkça söylemek gerekirse, zirve Türkiye’de olmasaydı ve burada güçlü bir lider olmasaydı muhtemelen katılmazdım,” dedi. NATO için ABD’nin “trilyonlarca dolar yatırım” yaptığını belirten Trump, eski Sovyetler Birliği’nden ve şimdi Rusya’dan gelen tehditlere karşı Avrupa ve Kanada’yı koruduklarını, buna rağmen ABD’ye adil davranılmadığını söyledi.
Rusya ve Ukrayna liderleriyle görüştüğünü belirten Trump, “İki lider de anlaşma yapmak istiyor. Sorunun bu kadar uzaması üzücü, ancak yakın zamanda çözüm bekliyorum ve Cumhurbaşkanı Erdoğan da bu süreçte bize destek oluyor,” değerlendirmesinde bulundu.
CAATSA yaptırımlarının kaldırılmasının Türkiye ekonomisine doğrudan ve dolaylı milyarlarca dolarlık katkı sağlayacağı öngörülüyor. Yaptırımların kalkmasıyla savunma sanayi ihracatında maliyetler azalacak, en az 2-3 milyar dolar ek katkı sağlanacak. Pakistan’a yapılacak 1,5 milyar dolarlık ATAK helikopteri satışının önündeki ABD motor lisansı engeli de kalkacak. Ayrıca, Türkiye F-35 programına yeniden dahil olma ve parça tedariki imkanına sahip olabilecek. Programdan çıkarılmanın Türk savunma sanayine yaklaşık 11 milyar dolarlık iş kaybına yol açtığı hesaplanıyor. Yaptırımların kalkması, Türkiye’nin kredi risk primini düşürerek, dış borçlanma maliyetlerini de azaltacak. Bu gelişme, ülkeye doğrudan yatırımların artmasına ve Borsa İstanbul’a taze döviz girişine katkı sağlayacak. Orta vadede, CAATSA’nın kaldırılması Türkiye ekonomisinde toplamda 15 ila 20 milyar dolarlık ek bir hareketlilik oluşturabilecek.
