Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), kamuoyunda ‘elden maaş’ veya ‘kayıtlı kayıt dışılık’ olarak bilinen uygulamalara karşı denetimlerini sıkılaştırdı. Çalışanların ücretlerinin resmi kayıtlarda düşük gösterilmesi, hem emeklilik maaşı ve kıdem tazminatı gibi sosyal haklarda kayıplara hem de devletin vergi ve prim gelirlerinde azalmaya yol açıyor.
Bankadan Ödeme Mecburiyeti Genişletildi
SGK uzmanı İsa Karakaş, yasal düzenlemelerle ücret ve tazminat ödemelerinde banka kullanımının zorunlu hale getirildiğini hatırlatarak, bu uygulamanın kayıt dışılığı önlemeyi ve ödeme süreçlerinde şeffaflığı sağlamayı amaçladığını belirtti. Borçlar Kanunu, İş Kanunu, Basın İş Kanunu ve Deniz İş Kanunu’nda yapılan değişikliklerle işverenlerin maaş ödemelerini banka üzerinden yapması zorunlu kılındı.
Bu kapsam yıllar içinde genişletildi; 2009’da 10 ve üzeri çalışanı olan işyerleri için getirilen zorunluluk, 2016’da 5 çalışana, son düzenlemeyle ise 3 ve daha fazla çalışanı bulunan işyerlerine kadar indirildi.
PTT Üzerinden Ödeme İmkanı
Banka şubesinin bulunmadığı bölgelerde maaş ve diğer ödemeler PTT aracılığıyla yapılabiliyor. Ancak ödeme dekontunda ücret, prim, ikramiye veya telif gibi kalemlerin açıkça belirtilmesi şart. Aksi halde usule aykırılık nedeniyle cezai yaptırımlar gündeme gelebilir.
Cezai Yaptırımlar ve SGK Yaptırımları
Karakaş, banka üzerinden ödeme zorunluluğuna uymayan işverenlerin birden fazla yaptırımla karşılaşabileceğini ifade etti. 2026 yılı için belirlenen idari para cezaları; işçi başına aylık 2.734 TL, gemi adamı başına 36.211 TL ve gazeteci başına 45.278 TL olarak uygulanacak. Ayrıca, maaş bordrosunda çalışanın ıslak imzası yoksa ve ödeme banka kanalıyla yapılmadıysa, ihlalin niteliğine göre 396 bin 360 TL’ye kadar idari para cezası kesilebiliyor.
