NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Ankara’da gerçekleştirilen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’nin ardından düzenlediği basın toplantısında, zirvenin başarısına ve Türkiye’nin ev sahipliğine dikkat çekti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın mükemmel bir ev sahipliği yaptığını belirten Rutte, zirvede güçlü bir birlik atmosferi gözlemlediğini ifade etti.
Rutte, ‘Bu zirvenin mesajı çok açık: NATO somut sonuçlar üretiyor.’ diyerek, geçen yıl Lahey’de alınan önemli kararların Ankara’daki zirvede hayata geçirilmeye başlandığını söyledi. 2035 yılına kadar savunma harcamalarının GSYH’nin yüzde 5’ine çıkarılması hedefinde önemli ilerlemeler kaydedildiğini belirten Rutte, bunun yalnızca bütçeyi artırmak değil, aynı zamanda silahlı kuvvetlerin günümüz tehditlerine karşı daha da güçlendirilmesi anlamına geldiğini vurguladı.
Rutte, savunma sanayisinde üretimin artırılması, bürokratik engellerin azaltılması ve inovasyona yatırım yapılmasının öncelikler arasında yer aldığını ifade etti. NATO Savunma Sanayii Forumu kapsamında bir günde 50 milyar doları aşan yeni tedarik anlaşmaları imzalandığını açıkladı. Ayrıca, beş yıl içinde insansız sistemlere 40 milyar dolar, yakıt tedarik zincirinin güçlendirilmesi için ise 27 milyar avro yatırım yapılacağını duyurdu. Yapay zeka ve ortak savaş bulutu altyapısı gibi yeni projelerin de başlatıldığını belirtti.
Ukrayna’ya desteğin devam edeceğini söyleyen Rutte, NATO üyesi ülkelerin bu yıl ve gelecek yıl Ukrayna’ya en az 70 milyar euro değerinde askeri teçhizat, eğitim ve yardım sağlamayı taahhüt ettiğini aktardı.
Kolektif savunma ilkesine ve NATO’nun 5. Maddesi’ne bağlılığın altını çizen Rutte, ittifakın modernizasyonu konusunda ortak bir irade bulunduğunu dile getirdi. Avrupa’daki müttefikler ve Kanada’nın, ABD ile birlikte NATO savunmasında daha fazla sorumluluk üstleneceğini belirterek, ‘NATO 3.0’ın özü sürekli yenilenen ve 1 milyar insanın güvenliğini sağlamaya devam eden bir ittifak olmaktır.’ dedi.
Zirvedeki atmosferi ’32 liderin bir arada bulunduğu ortamda muazzam bir birlik duygusu’ sözleriyle tanımlayan Rutte, yakın tarihte benzer bir birlik görmediğini ifade etti. Zaman zaman sert tartışmalar yaşanmasının normal olduğunu, ancak bunun ittifakı daha da güçlendirdiğini söyledi.
ABD Başkanı Donald Trump’ın NATO’ya bağlılığına her zaman güvendiğini belirten Rutte, Avrupa’nın savunma harcamalarında ABD’ye yaklaşma çabalarının uzun süredir gündemde olduğunu, Trump’ın baskılarının da bu sürece katkı sağladığını kaydetti.
İran konusunda NATO’nun tutumunun net olduğunu vurgulayan Rutte, ittifakın İran’ın nükleer silaha sahip olmaması yönünde ortak bir politikası bulunduğunu ifade etti. Ayrıca, NATO’nun Arktik bölgesinde güvenlik için aldığı önlemlere ve Grönland konusunda ABD, Grönland ve Danimarka arasında yürütülen üçlü görüşmelere değindi.
Türkiye’nin S-400 hava savunma sistemiyle ilgili bir soru üzerine Rutte, bu konunun Ankara ile Washington arasında çözülmesi gereken ikili bir mesele olduğunu söyledi. Yunanistan’dan gelen Türkiye karşıtı söylemlerle ilgili olarak ise, 32 ülkeden oluşan bir ittifakta farklı görüşlerin olmasının doğal olduğunu, kendi görevinin ise ittifakın birliğini korumak olduğunu belirtti.
Son olarak, bir sonraki NATO Zirvesi’nin Arnavutluk’ta düzenleneceğini açıklayan Rutte, kesin tarihin henüz belirlenmediğini ifade etti.
