Ankara’da düzenlenen NATO zirvesinde Grönland konusu, savunma harcamaları ve Ukrayna’ya destek gibi kritik başlıkların önüne geçti. Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, eski ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’ın ABD kontrolüne geçmesi gerektiği yönündeki açıklamalarına karşı, adanın satılık olmadığını ve Danimarka Krallığı’nın egemenliğinin korunacağını belirtti. Bu açıklama, 32 üyeli ittifakta egemenlik tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
Trump, zirveye gelişinde Grönland’ın ABD için stratejik önem taşıdığını ve bölgede Çin ile Rusya’nın faaliyetlerine dikkat çektiğini söyledi. Frederiksen ise Grönland halkının kendi geleceğini belirleme hakkına vurgu yaptı. Grönland Dışişleri Bakanı Mute Egede de adanın geleceğine Grönland halkının karar vermesi gerektiğini ifade etti.
NATO’nun temel prensibi olan toprak bütünlüğünün korunması ilkesi, Grönland tartışmasıyla birlikte yeniden gündeme geldi. AP’nin aktardığına göre, Trump’ın açıklamaları NATO’nun iki müttefiki olan Danimarka ve ABD arasındaki eski gerilimleri yeniden su yüzüne çıkardı. Trump ayrıca NATO üyelerine savunma harcamalarını artırmaları yönündeki eleştirilerini de sürdürdü ve ABD’nin İran’a karşı attığı adımlarda yeterli destek bulamamaktan yakındı.
Zirvede ana gündemlerden biri olan savunma harcamaları, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin de vurguladığı gibi, ittifakın daha güçlü silahlı kuvvetlere ve yeni kabiliyetlere sahip olmasını hedefliyor. Rutte, Avrupa ülkeleri ve Kanada’nın 2035’e kadar savunma bütçelerini GSYH’nin yüzde 5’ine çıkarma planında olduğunu belirtti. NATO verilerine göre Avrupa ve Kanada şu anda savunmaya GSYH’nin yaklaşık yüzde 4’ünü ayırıyor. 2026’da ise Avrupa’nın çekirdek savunma harcamalarında yüzde 11’lik bir artış gözlendi.
Ukrayna savaşı ise zirvenin ana güvenlik başlıklarından biri olmayı sürdürüyor. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Ankara’daki NATO forumunda hava savunması ve Patriot füze sistemi ihtiyacını dile getirdi. Müttefikler, Ukrayna’ya 2026 ve 2027 yıllarında yıllık yaklaşık 80 milyar dolarlık savunma desteği verilmesini değerlendiriyor. Zelenskiy, NATO üyeliği talebini bir kez daha gündeme getirirken, savaş sürdükçe bu konunun hassasiyetini koruduğu ifade ediliyor.
Ankara zirvesinde ayrıca, İran’a yönelik ABD politikası ve Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik meseleleri de ele alındı. ABD’nin İran’a yönelik yeni hamleleri ve petrol satış lisanslarının iptali, bölgede ateşkesin kırılganlığını öne çıkardı. Ayrıca, Suriye Devlet Başkanı Ahmed al-Sharaa ile görüşme planı da Ankara’daki diplomasi trafiğine dahil edildi. Bu görüşmenin, Suriye’nin uluslararası imajını yeniden inşa etme çabasına denk geldiği belirtildi.
Grönland tartışması, savunma harcamaları gibi önemli başlıkların etkisini azaltmasa da, NATO içinde egemenlik, yük paylaşımı ve ABD-Avrupa güvenlik ilişkileri gibi konuları aynı anda gündeme taşıdı. Ankara’daki zirve, ittifakın yalnızca Rusya tehdidine değil, kendi içindeki siyasi gerilimlere de çözüm üretme kapasitesini test ediyor.
