Amerika Birleşik Devletleri, 14 Aralık 2020’den bu yana Türkiye’ye CAATSA yaptırımları uyguluyor. Bu yaptırımlar, Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi alması nedeniyle hayata geçirildi. NATO zirvesinde Cumhurbaşkanı Erdoğan ve ABD Başkanı Trump bir araya geldi ve Trump, CAATSA yaptırımlarının kaldırılacağını söyledi. Ancak, yaptırımların ne zaman kaldırılacağına dair bir tarih açıklanmadı.
CAATSA Nedir?
CAATSA (Countering America’s Adversaries Through Sanctions Act), ABD’nin İran, Kuzey Kore ve Rusya gibi ülkelere yönelik ekonomik ve askeri yaptırımlarını resmileştiren kapsamlı bir federal yasadır. Bu yasa, yalnızca hedef ülkeleri değil, aynı zamanda bu ülkelerle önemli savunma ve istihbarat işbirlikleri yapan üçüncü ülkeleri de etkileyebiliyor.
CAATSA, ABD Kongresi’nde büyük çoğunlukla kabul edildi ve 2 Ağustos 2017’de dönemin Başkanı Donald Trump tarafından imzalandı. Yasa, özellikle savunma sanayi ve istihbarat kurumlarıyla yapılan önemli mali işlemleri hedef alıyor. Örneğin, Rusya’nın savunma sektörüyle büyük çaplı anlaşmalar yapan kişi ve kuruluşlara yaptırım uygulanabiliyor.
Türkiye’ye Neden CAATSA Yaptırımları Uygulandı?
Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın alması, ABD tarafından CAATSA kapsamında yaptırım uygulanmasına yol açtı. Trump yönetimi döneminde yaptırımlar ertelense de, Biden yönetimiyle birlikte uygulama başladı. ABD Hazine Bakanlığı, Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB), dönemin SSB Başkanı İsmail Demir ve bazı üst düzey yetkilileri yaptırım listesine aldı. Bu çerçevede, SSB’ye ABD ürün ve teknolojileri için ihracat lisansı verilmedi, ABD finans kuruluşlarından kredi alınması kısıtlandı ve yetkililere ABD’ye giriş yasağı getirildi.
CAATSA Yaptırımları Kaç Tür?
CAATSA kapsamında toplam 12 farklı yaptırım seçeneği bulunuyor. Bunlar arasında ihracat-ithalat bankası desteğinin kesilmesi, ABD ürün ve teknolojilerinin ihracat lisanslarının iptali, ABD finans kuruluşlarından kredi alınamaması, ABD topraklarında gayrimenkul sahibi olma ve varlıkların dondurulması gibi uygulamalar yer alıyor. ABD Başkanı, bu 12 yaptırımdan en az beşini uygulamak zorunda.
